APT (Advanced Package Tool), Debian ve Ubuntu tabanlı dağıtımlarda kullanılan en önemli paket yönetim araçlarından biridir.
Çoğu kullanıcı apt install, apt remove ve apt upgrade gibi temel komutları bilir. Ancak apt bundan çok daha fazlasını yapabilir. Daha az bilinen bazı komutlar sayesinde sistem yönetimi, paket kontrolü ve disk temizliği çok daha kolay hale gelir.
İşte her Linux kullanıcısının bilmesi gereken 8 güçlü apt komutu.
1. apt list
Sistemde hangi paketlerin kurulu, erişilebilir veya güncellenebilir olduğunu görmek için apt list komutu kullanılır.
Tüm paketleri listelemek için:
|
1 |
apt list |
Bu komut, depolarda bulunan tüm paketleri gösterir. Daha kullanışlı sonuçlar için aşağıdaki seçenekleri kullanabilirsiniz.
Yükseltilebilir paketleri listeleme:
|
1 |
apt list --upgradable |
Kurulu paketleri listeleme:
|
1 |
apt list --installed |
Bu komutlar sisteminizde hangi paketlerin güncellenebileceğini hızlıca görmenizi sağlar.
2. apt purge
Bir paketi şu komutla kaldırabilirsiniz:
|
1 |
sudo apt remove paket-adi |
Bu durumda, yalnızca program kaldırılır. Ancak yapılandırma dosyaları ve bazı artık dosyalar sistemde kalır.
Bir programı tamamen kaldırmak için purge seçeneğini kullanabilirsiniz:
|
1 |
sudo apt purge paket-adi |
Bu komut, paketi tüm yapılandırma dosyalarıyla birlikte kaldırır.
3. apt search
Bir yazılımın depolarda bulunup bulunmadığını kontrol etmek için apt search komutu kullanılır.
Örneğin:
|
1 |
apt search spotify |
Bu komut, Spotify ile ilgili paketleri listeler. Ancak sonuçlar bazen bulanık eşleşmeler içerebilir.
Sadece tam eşleşmeleri görmek için:
|
1 |
apt search spotify | grep -i -w spotify |
Eğer paket depolarda yoksa, alternatif olarak Flatpak veya Snap gibi paket sistemlerini kullanmanız gerekebilir.
4. apt show
Bir paketin detaylarını öğrenmek için apt show komutu kullanılır.
|
1 |
apt show paket-adi |
Örneğin:
|
1 |
apt show geary |
Bu komut size şu bilgileri gösterir:
- Paket açıklaması
- Yazar
- İndirme boyutu
- Bağımlılıklar
- Kaynak deposu
- Çakışan paketler
Kurulumdan önce paket hakkında bilgi almak için oldukça faydalıdır.
5. apt autoremove
Bir uygulamayı kaldırdığınızda, bazı gereksiz bağımlılık paketleri sistemde kalabilir. Zamanla bu paketler gereksiz yer kaplamaya başlar. Bunları temizlemek için:
|
1 |
sudo apt autoremove |
Bu komut, artık kullanılmayan tüm bağımlılıkları kaldırır.
6. apt clean ve apt autoclean
APT, indirilen paketleri önbellekte saklar. Bu durum, fazladan disk alanı kullanabilir.
Önbelleği temizlemek için:
|
1 |
sudo apt clean |
Sadece artık gerekli olmayan paketleri temizlemek için:
|
1 |
sudo apt autoclean |
Özellikle disk alanı kısıtlı sistemlerde oldukça faydalıdır.
7. apt-mark (paket yükseltmesini engelleme)
Bazen bir paketin güncellenmesini istemeyebilirsiniz. Örneğin bir güncellemenin sorun çıkardığını öğrenmiş olabilirsiniz.
Bu durumda paketi hold durumuna alabilirsiniz:
|
1 |
sudo apt-mark hold paket-adi |
Örneğin:
|
1 |
sudo apt-mark hold virtualbox |
Tutulan paketleri görmek için:
|
1 |
sudo apt-mark showhold |
Tekrar güncellenebilir hale getirmek için:
|
1 |
sudo apt-mark unhold paket-adi |
8. apt download
Bazen bir paketi indirip daha sonra kurmak isteyebilirsiniz. Örneğin, internet bağlantısı olmayan bir bilgisayara kurulum yapmak için bir .deb dosyasını indirmeniz gerekebilir.
|
1 |
apt download paket-adi |
Örneğin:
|
1 |
apt download virtualbox |
Bu komut, paketin .deb dosyasını mevcut dizine indirir.
Sonuç
APT, yalnızca paket yüklemek için kullanılan basit bir araç değildir. Doğru komutları bildiğinizde:
- Paketleri daha iyi yönetebilir
- Gereksiz dosyaları temizleyebilir
- Güncellemeleri kontrol edebilir
- Paketleri indirip daha sonra kurabilirsiniz
Bu yazıdaki komutlar, özellikle Ubuntu, Debian ve bunları taban alan dağıtımlarda çalışan kullanıcıların sistemlerini daha verimli yönetmelerine yardımcı olacaktır.
